Traumasensitief politiewerk in de praktijk: hoe Solentra en politiezone BoDuKaP escalatie voorkomen
8 januari 2026
Politiezone BoDuKaP (Bonheiden, Duffel, Sint-Katelijne-Waver en Putte) maakte een duidelijke keuze: niet méér blauw, maar beter blauw.
Met de juiste partners aan tafel, waaronder Solentra, zet de zone in op traumasensitief en cultuursensitief werken, gericht op preventie, veerkracht en wederzijds vertrouwen.
Het effect? Minder escalatie, meer wederzijds begrip en vooral: betere resultaten voor iedereen die op het terrein staat.
De overtuiging achter deze samenwerking is duidelijk: It takes a society to heal war trauma
In gesprek met Ilbe Seghers: een andere kijk op oorlogstrauma
Ilbe Seghers is diensthoofd lokale recherche jeugd & gezin binnen politiezone BoDuKaP. Daarnaast vervult hij ook de rol van information officer, met focus op onder meer antiradicalisering en terrorisme-gerelateerde dossiers.
In zijn dagelijkse werk zag hij steeds vaker mensen met een vluchtverhaal opduiken bij gemeentelijke diensten zoals het OCMW.
“We zien in onze regio niet alleen economische migratie, maar ook mensen die rechtstreeks uit oorlogsgebieden vluchtten. Soms verloopt dat contact moeilijk.”
“Medewerkers van het lokaal bestuur merken bijvoorbeeld ‘speciaal’ gedrag op: opvallende uitspraken, wantrouwen, soms zelfs agressie. Dat kan angst oproepen bij de medewerker. Op dat moment is het wel belangrijk om te beseffen: dit gaat niet over onwil, dit gaat over trauma.”
Bij verschillende dossiers werd duidelijk dat klassieke procedures tekortschoten. De mensen tegenover hen droegen zware ervaringen mee waarvoor geen standaardantwoord bestond. Op dat moment werd voor Ilbe duidelijk dat gespecialiseerde expertise nodig was: iemand die kon duiden wat er onder het gedrag schuilging en die hielp voorkomen dat spanning zou escaleren.
Vanuit die nood groeide de samenwerking met Solentra.
In het gesprek met Ilbe komt scherp naar voor waarom die aanpak werkt en welke lessen daaruit te trekken zijn voor politiezones, lokale besturen en andere eerstelijnsactoren:
1. De juiste tolk verandert het gesprek
Communicatie is vaak het eerste struikelblok. Woorden ontbreken soms om elkaar echt te begrijpen, emoties kunnen hoog oplopen en trauma kan zich vertalen in gedrag dat moeilijk te plaatsen is.
“Lokale besturen werken wel met tolken, maar gespecialiseerde kennis ontbreekt vaak. Bij Solentra heb ik in een concrete case gezien hoe een traumasensitieve tolk meteen misverstanden kon voorkomen.”
Door context en trauma mee te nemen in het gesprek, wordt een eerste contact geen bron van escalatie, maar een kans op vertrouwen.
2. Early warning: scholen en diensten als sensoren
Gemeentediensten en scholen spelen een cruciale rol in preventie. Zij kunnen de eerste signalen van radicalisering of trauma oppikken, als ze weten waar ze naar moeten kijken. Ilbe nam hen bewust mee in het verhaal van early detection.
“Vandaag trekken ze sneller aan de alarmbel. Soms gaat het over ‘vreemd gedrag’, wie oorlogstrauma meedraagt, kan extreem reageren op situaties die voor ons banaal lijken.
Zeker in scholen is die kennis cruciaal. Leerkrachten die weten welke signalen zorgwekkend zijn, herkennen sneller wanneer jongeren richting radicalisering evolueren, bijvoorbeeld via bepaalde codewoorden of cijfers in chatgroepen.
3. Cases ernstig nemen vóór er iets gebeurt
Een belangrijk signaal naar gemeentediensten is dat ze er niet alleen voor staan.
“Dankzij de samenwerking tussen de politiezone en Solentra kunnen we tonen dat er gespecialiseerde hulp is, én dat de politie mee betrokken is. We kunnen iets concreet doen, échte hulp bieden. Dat werd in de concrete cases waarrond we al met Solentra samenwerkten héél positief bevonden.”
Zo’n samenwerking kan kaderen binnen een Lokale Integrale Veiligheidscel Radicalisme, Extremisme en Terrorisme (LIVC-R). Dit overleg brengt lokale actoren samen rond specifieke casussen, met een focus op preventie en begeleiding. Dit soort samenwerkingen verlagen de drempel om cases te melden, nog vóór ze uit de hand lopen.
4. Community Based Consultatie als hefboom
De samenwerking met Solentra maakt gerichte community based consultaties (CBC) mogelijk, hierin gaan een traumapsycholoog, tolk, cliënt en maatschappelijk werker in gesprek om een probleem te verhelderen en een oplossing te vinden die door alle partijen gedragen wordt.
Geen standaardoplossingen, maar een aanpak op maat, gebaseerd op expertise en ervaring van een gespecialiseerd klinisch psycholoog.
“De focus ligt op: wat heb je nú nodig om te kunnen functioneren? Dat kan de angel volledig uit een situatie halen.”
5. Meer blauw is niet de oplossing
Volgens Ilbe is het een misvatting dat meer agenten automatisch meer veiligheid betekent.
“Duizend extra agenten zullen het niet oplossen. Gerichte expertise wel. De politie kan dit trouwens niet alleen.”
In sommige gevallen kiest hij er zelfs bewust voor niet aanwezig te zijn bij een gesprek:
“Als politie kunnen we soms een ongewild effect hebben op mensen met oorlogstrauma. Dan is het beter om ruimte te laten voor gespecialiseerde hulp.”
6. Opleiding op maat, met echte cases
Er is nood aan opleiding voor alle betrokken actoren, maar wel op maat.
“We willen geen theorie alleen. We willen casussen, herkenbare verhalen, bewijzen uit de praktijk dat iets gewerkt heeft.”
Wanneer Ilbe zijn ervaringen deelt met collega’s uit andere politiezones, is de impact meteen duidelijk: dit werkt.
7. Investeren om kosten te vermijden
Gespecialiseerde hulp vraagt middelen, en dat is de laatste tijd niet evident, zeker nu overheidsbudgetten onder druk staan.
“Maar als zo’n case ontspoort, steek ik er achteraf véél meer uren in. Soms is het een tikkende tijdbom. Als we die tijdig kunnen ontmantelen, besparen we eigenlijk enorm veel tijd en kosten.”
Volgens Ilbe overstijgt dit de lokale context: “hogere overheden moeten hier sterk in investeren. Dit is preventie die werkt.”
8. Politiewerk vertrekt ook vanuit empathie
Tot slot benadrukt Ilbe dat politiewerk meer is dan repressie.
“Bij mij, en bij veel collega’s, zit er een stevige dosis ‘mensen helpen’ bij. Dat is toch de bedoeling: handhaven, maar ook vertrekken vanuit empathie en proberen begrijpen waarom iemand doet wat hij doet.”
Dat sociale engagement vindt Ilbe trouwens vanzelfsprekend: “Wie af en toe de krant openslaat, voelt volgens mij toch die maatschappelijke verantwoordelijkheid. Het is toch de bedoeling dat we iets veranderen, dat het beter wordt.”
Preventie als gedeelde verantwoordelijkheid
Deze samenwerking tussen Solentra en politiezone BoDuKaP is een krachtig voorbeeld van lokale early detection, waarbij een signaal bij de politie voldoende is om tijdig gespecialiseerde hulp in te schakelen.
Door cultuursensitief en traumasensitief te werken, door kennis te versterken bij gemeentediensten en scholen, en door te focussen op veerkracht en mogelijkheden, wordt escalatie voorkomen.
Zoals Ilbe het samenvat: wanneer trauma aan de basis ligt van extreem geweld, kan een preventieve aanpak veel leed, tijd en kosten besparen. Een aanpak die werkt. De moeite dus om in te (blijven) investeren.
Lees ook: